Sreita á meðgöngu hefur áhrif á heilsu nýbura

0
Streita móður á meðgöngu getur leitt til ýmissa heilsufarsvandamála barns bæði skömmu eftir fæðingu og þegar fram líða stundir.

Konur sem voru í grennd við Tvíburaturnana þann 11. september 2001 eignuðust að meðaltali léttari börn eða gengu skemur með börnin sín miðað við konur staddar annars staðar í New York á sama tíma (1, 2).

Eins hefur verið sýnt fram á að þungaðar konur sem missa barn eða maka eru líklegri til að eignast léttari börn eða fyrirbura en konur sem ekki verða fyrir slíku áfalli (3, 4).

Hefur atvinnuleysi áhrif á fæðingar?

Efnahagskreppur leiða til samdráttar í samfélaginu, fjölgun atvinnulausra með tilheyrandi tekjumissi og erfiðleikum að ná endum saman. Með ofangreint í huga, vaknar sú spurning hvort efnahagskreppur geti skert heilsu nýbura vegna streitu hjá mæðrum.

Bandarísk rannsókn sýndi að þrátt fyrir að atvinnuleysi væri hátt var minna um léttburafæðingar (<2500 g) og fæðingargalla. Ástæðan fyrir því er mögulega sú að konur í lægri þjóðfélagsstigum eignist síður börn á tímum mikils atvinnuleysis, en þær eru í margfaldri áhættu á að eignast léttbura eða fyrirbura.

Annað sem kemur til greina er að samdráttur í efnahag bæti heilsuhegðun ófrískra kvenna (t.d. minni fjárráð til tóbakskaupa eða styttri vinnudagur) og stuðli þar af leiðandi að betri heilsu nýbura (5).

Aðrar rannsóknir hafa sýnt fram á þveröfug áhrif. Þegar atvinnuleysi er mikið, uppsagnir yfirvofandi eða þegar konur taka á sig vinnuskerðingu á meðgöngu, þá fæðast börn að meðaltali léttari (6, 7, 8).

Hvernig var þetta á Íslandi?

Íslenska efnahagshrunið 2008 hafði gríðarleg áhrif á samfélagið. Ekki var aðeins um að ræða efnahagslegt tjón heldur einnig heilsufarslegt (9, 10). Þar sem áhrif streitu á heilsu nýbura er þekkt þótti mikilvægt að rannsaka hvort efnahagshrunið hafi haft áhrif á heilsu nýbura hérlendis.

Í ljós kom að það varð 25% aukningu á tíðni léttburafæðinga í kjölfar hrunsins. Þær konur sem voru á fyrsta þriðjungi meðgöngu, yngri en 25 ára eða ekki á vinnumarkaði þegar atburðarásin hófst í október 2008 voru í talsvert aukinni áhættu að eignast léttbura (11).

Þessi rannsókn gaf tilefni til áframhaldandi rannsókna á langtímaáhrifum efnahagshrunsins     á heilsu verðandi mæðra og nýbura. Þær rannsóknir eru nú í farvatninu og  niðurstöður þeirra eru væntanlegar á næstu misserum.

Share.

About Author

Védís H. Eiríksdóttir

Védís er matvælafræðingur og doktor í lýðheilsuvísindum. Hún starfar sem verkefnisstjóri hjá Embættis landlæknis.

Fara í tækjastiku